Dikke darm en constipatie

 

Text Box:                                  Dikke darm en constipatie

De ‘dikke darm’ bestaat feitelijk uit 3 delen: de blinde darm (caecum)
de dikke darm (colon)
de endeldarm (rectum)
De wand van de dikke darm bestaat net als de wand van de dunne darm uit 3 lagen: een dubbele spierlaag om de darm heen, dan een bindweefsellaag en ten slotte een slijmvlieslaag als darmwand. Het colon is een buisvormig orgaan dat ongeveer 1.5 meter lang is en een doorsnee heeft van 2.5 - 3 cm. Het heeft een opstijgend deel, een deel dat dwars van rechts naar links loopt en een dalend deel.

Dikke darm
Jaren lang is de dikke darm beschouwd als een orgaan dat vocht absorbeert, de voedsel massa indikt en ontlasting produceert. Er was niet veel over te zeggen. Pas zeer recent blijkt dat de dikke darm een zeer belangrijk en voor een deel nog onbegrepen orgaan is. Studies van het ecomilieu van de darm is zijn wetenschappelijk gezien vandaag de dag een van de meest belangrijke onderwerpen.
De darm bevat 10 triljoen bacteriën, microbiota, waarvan tal van soorten die nog niet zijn ontdekt. Het milieu van de dikke darm vormt een nog bijna onontgonnen gebied. De dikke darm produceert vitaminen, calorieën en beschermt het lichaam tegen infecties.

 

Ontlasting
Door de 1½ kg. bacteriën die de dikke darm rijk is, worden onverteerbare resten van voedsel, met name plantmateriaal dat vezelrijk is, omgezet in korte-keten vetzuur, zoals boterzuur. Plantvezels vormen een goede voedingsbodem voor de darmflora.
De darmwand wordt gevoed door de vetzuren die door de bacteriën worden geproduceerd. Boterzuur wordt ook opgenomen in het bloed en vormt een energiebron. Vetzuren kunnen beschadigd DNA herstellen en spelen samen met folaat uit bladgroen een belangrijke factor bij het voorkomen van ziekte.
De vetzuren houden de darm licht zuur. De normale zuurgraad, pH-waarde, van de dikke darm ligt tussen 6,0 – 6,8.
De inhoud van de verteringsbrij wordt voortbewogen door middel van spierbewegingen die worden geleid door zenuwen. Bij heftige bewegingen ontstaat een krampend gevoel. Vaak neemt dit af nadat de ontlasting is gepasseerd.
In het laatste deel van de darm wordt de brij dikker. De ontlasting bestaat uit onverteerbare stoffen, bacteriën, dode darmwandcellen, slijm, vocht en mineralen, ook toxinen en afvalstoffen worden afgevoerd via de anus.
Het proces van de spijsvertering en de eliminatie duurt normaal tussen de 12 en 24 uur. Per dag wordt 150-300 gram ontlasting gevormd. Hoe hoger het vezelgehalte van de ontlasting des te groter het volume. Een groot volume gaat gepaard met een smeuïge ontlasting en gemakkelijk passage. Een klein volume kan verstopping veroorzaken en krampen.


Constipatie
In Nederland hebben 2 tot 3 miljoen mensen last van constipatie (verstopping), onregelmatige stoelgang. Vrouwen hebben hier vaker last van dan mannen, de klachten nemen toe met het ouder worden.
Bij constipatie heeft men slechts enkele malen per week of nog minder vaak ontlasting. Dit is vaak gecombineerd met:
Pijnlijke ontlasting
Droge, harde of keutelvormige ontlasting
Buikpijn
Persen, aambeien
Een opgeblazen gevoel
Minder eetlust
Verstopping kan typische PDS-klachten veroorzaken, zie PDS.

 

Oorzaken 
Een verstopping kan verschillende oorzaken hebben.
1. Te weinig water drinken.
2. Te weinig vezels. Het is noodzakelijk om vezelarm voedsel te vermijden en meer groenten te eten: ideaal is 3 maal daags 3 ons groenten, waarvan de helft bladgroen of koolsoorten.
Etenswaren die geen vezels bevatten zijn sappen, frisdranken, melk, kaas, vet en eiwitten (vlees, vis, kip, etc.). Daarnaast bevatten rijst, pasta en brood zeer veel zetmeel en te weinig vezels.
3. Mensen die besmet zijn met parasieten zijn vaak verstopt; wel komt er regelmatig een brij gevolgd door verstopping.
4. Te lang ophouden door het beroep (chauffeur, leerkracht, etc.).
5. Te weinig lichaamsbeweging.
6. Diabetes en/of overgewicht.
7. Misbruik van laxeermiddelen, deze irriteren de darmwand.
8. Maagzuurremmers kunnen de vertering verstoren.
9. Sommige medicijnen kunnen ook voor constipatie zorgen. Codeïne (ook hoestsiroop dat codeïne bevat), antidepressiva, ontstekingsremmers, bepaalde bloeddrukverlagende medicijnen en antihistaminica kunnen constipatie veroorzaken.
10. Een te traag werkende schildklier.
11. Door pijn bij de ontlasting, bv. door aambeien, houden sommigen de stoelgang langer op.
12. Een glutenintolerantie of melkallergie uit zich soms in verstopping.
13. Dikke darmkanker.

 

Verstopping bij kinderen
Het is noodzakelijk dat de huisarts of specialist ernstige oorzaken uitsluit.
Hiervoor is onderzoek nodig.
Aanknopingspunten voor constipatie:

  1. Constipatie ontstaan bij de geboorte of vanaf de eerste weken na de geboorte, of uitgestelde meconiumpassage: ziekte van Hirschsprung of mucoviscidose.
  2. Lange, smalle, lintvormige stoelgang: anatomische misvorming van de anus.
  3. Zwakte in de onderste ledematen, achterstand in de motorische ontwikkeling.
  4. Braken en een opgezette buik: obstructie.
  5. Voedingsproblemen, tekort aan vezels in sommige gevallen.
  6. Koemelkallergie.
  7. Soja-allergie, zie allergieën.
  8. Problemen met de zindelijkheidstraining.

Vezels
Zetmeel bestaat voor 100% uit glucose, zie koolhydraatarmdieet.
Zetmeelrijke producten zoals rijst en pasta bevatten zeer weinig vezels.
Essentiële suikers en vezels worden gebruikt door het lichaam en hebben een calorische waarde. Tabellen houden hier geen rekening mee. Vezels spelen een essentiële rol in het voorkomen van ziekten.

Ongunstige verhouding


per 100 gram

Zetmeel
gram

Vezel
gram

Ongunstige
Ratio zetmeel: vezel

Rijstwafels, crackers

89

1

89 : 1

Cornflakes

75

1

75 : 1

Wit brood

70

1

70 : 1

Witte rijst

72

2

36 : 1

Havermoutvlokken

64

2

32 : 1

Gierst

72

3

24 : 1

Meloen

11

0.5

22 : 1

Gerst

68

4

19 : 1

Yoghurt met vruchten

19

0

19 : 0

Boekweit

75

5

15 : 1

Maïs

71

5

14 : 1

Bruin brood

48

4

12 : 1

Banaan

22

2

11 : 1

Ongezoet appelsap

11

0

11 : 0

Aardappel

20

2

10 : 1

Volkoren rijst

72

8

9 : 1

Appel

18

2

9 : 1

Spelt als graan

64

8

8 : 1

Amarant

70

10

7 : 1

 

Geen vezels

Tafelsuiker

100

0

50% glucose

Malt

100

0

100% glucose

Yoghurt ongezoet

4 - 10

0

2 – 5% glucose

Vlees, kip

0

0

 

Kaas, melk

0

0

 

Ei

0

0

 

Olie, boter

0

0

 

Goede verhouding. Echter hebben bonen en peulvruchten veel zetmeel


per 100 gram

Zetmeel
gram

Vezel
gram

Ratio
zetmeel: vezel

 

Groene linzen

40

20

2 : 1

 

Grauwe erwten

40

20

2 : 1

 

Kapucijners

40

20

2 : 1

 

Rode paprika

6

3

2 : 1

 

Tomaat

3

1.5

2 : 1

 

Beste verhouding. Weinig zetmeel, veel vezels


Per honderd gram

Zetmeel
gram

Vezel
gram

Gunstige ratio
zetmeel: vezel

Andijvie, spinazie

1

3

1 : 3

Raapstelen, postelein

1

3

1 : 3

Broccoli

2

4

1 : 2

Verse tuinboon

4

8

1 : 2

Framboos

7

7

1 : 1

Kool

4

4

1 : 1

Knolselderij

5

5

1 : 1

Sla

2

2

1 : 1

Bietjes

7

7

1 : 1

 

 

 

Pagina Top arrow