Essentiële Suikers

Essentiële suikers Saskia van As, arts    Copyright                              

Essentiële suikers
Van essentiële enkelvoudige suikers, monosacchariden, is glucose het meest bekend. Ons westerse dieet is rijk aan tafelsuiker dat voor 50% uit glucose bestaat en zetmeel dat voor 100% is opgebouwd uit glucose. Primitieve mensen aten bladgroen, wat slechts 10 gram glucose per kg bevat, en knollen. Ons dieet bevat nu granen zoals tarwe of rijst die 600 tot 700 gram glucose bevatten per kg.
Mensen en dieren die in de natuur leven, eten geen suiker of graan maar voedsel dat rijk is aan andere suikers, bijvoorbeeld glucosaminen aanwezig in schalen van insecten of fucose aanwezig in wilde paddenstoelen.

Enkelvoudige suikers spelen een belangrijke rol in het lichaam en worden recentelijk op grote schaal als supplement aangeboden. Tal van suikers worden door producenten essentieel genoemd, maar kunnen - anders dan essentiële aminozuren - worden geproduceerd door het menselijke lichaam. Het lichaam bevat enzymen die belangrijke suikers produceren. Glucose kan in het lichaam worden omgezet in xylose, mannose, fucose, N-acetylglucosamine, N-acetylgalactosamine en sialinezuur. De meeste suikers zijn opgebouwd uit koolstofringen van 6 moleculen, xylose bestaat uit 5 ringen en sialinezuur is opgebouwd uit 9 koolstofatomen.
Alle receptoren maken voor hechting gebruik van ketens essentiële suikers. Suikers zijn essentieel in de zin dat zij onmisbaar zijn. Men moet zich de rol van deze suikers niet te eenvoudig voorstellen.

Glycosaminoglycanen (GAG’s)
Essentiële suikers komen meestal in lange ketens voor, polysacchariden.
Glycosaminoglycanen, GAG’s, is een term die men al snel tegenkomt bij de studie van suikers. Het zijn lange suikerketens die een belangrijk bestanddeel vormen van collageen, bindweefsel, kraakbeen, de luchtpijp, tussenwervelschijven, de wand van bloedvaten en botten.
Aanvankelijk werden GAG’s mucopolysacchariden genoemd, dit is een verouderde term. De slijmlaag van de mucosa is opgebouwd uit essentiële suikers die een belangrijke rol spelen in de communicatie en bescherming tegen bacteriën. Zij binden zich aan eiwitten en vetten door enzymatische reacties om glycoproteïnen en glycolipiden te vormen, zo worden meer dan honderd sialinezuur-combinaties gevormd, deze hangen samen met specifieke functies.

Extracellulaire matrix
Lichaamscellen worden ondersteund door weefsel - de extracellulaire matrix - dat rijk is aan fibrine en polysacchariden. De meest voorkomende polysacchariden zijn glycosaminoglycanen, lange ketens opgebouwd  uit een twee suikers: D-galactosamine of D-glucosamine gebonden aan glucuronzuur of iduronzuur.

De meest voorkomende glycosaminoglycaanstructuren zijn chondroïtinesulfaat, dermatansulfaat, heparansulfaat, keratansulfaat, hyaluranan en heparine.
Zij spelen een essentiële rol in de verdediging van het lichaam.
Chondroïtinesulfaat is een belangrijk bestanddeel van bindweefsel, beenderen, pezen, huid en kraakbeen. Het houdt vocht en voedingsstoffen vast en voorkomt dat schadelijke stoffen zich naar binnen dringen.
Heparansulfaat speelt een essentiële rol door interactie met groeifactoren, cytokinen; stoffen die groei, herstel en beweging van de cel bepalen.
Hyaluronan (de verouderde term is hyaluronzuur) is een belangrijk onderdeel van de extracellulaire matrix: bindweefsel en slijmvliezen, gewrichtsholten, peesscheden, slijmvliezen, huid en zenuwweefsel. Het is opgebouwd uit eenheden van D-glucosamine and D-glucuronzuur.

Mucines
De darmwand is bedekt met slijmstoffen, mucines, die worden uitgescheiden door gobletcellen. De slijmmoleculen bestaan voor 60% uit essentiële suikers. Mucines spelen een sleutelrol bij de hechting van enzymen, bacteriën en boodschappers. Zij spelen een rol bij de hechting van schadelijke organismen en kankercellen. Afwijkingen in de structuur van mucines hangen samen met ziekten zoals colitis en darmkanker. Er worden in de darm 117 verschillende soorten mucines aangetroffen. De mucosa van de dunne darm bevat 12 “essentiële” suikers.

 

Tabel 1. De maag, dunne en dikke darm zijn rijk aan suikers.


Dunne darm mucine             

Suiker

%

Glucosamine

 

 26

Galactose

23

Galactosamine

15

Fucose

12

Ribose

8

Mannose

5

Glucose

4

Sialinezuur

4    

Muraminezuur

Spoor

Arabinose

Spoor

Xylose

Spoor

Rhamnose

Spoor

Zijn er slechts 8 essentiële suikers?
Er wordt veel geschreven over 8 essentiële suikers: mannose, fucose, galactose, xylose, N-acylglucosamine, N-acylgalactosamine en sialinezuur; de meeste zijn als supplement beschikbaar. Er zijn echter veel meer dan 8 enkelvoudige suikers die voor het lichaam belangrijk zijn, bijvoorbeeld rhamnose, ribose, acyl-muraminezuur en arabinose spelen ook een belangrijke rol.
□ L-rhamnose toediening zou cholesterol en glucose verlagen, dit in tegenstelling tot gebruik van glucose. Chlorella is rijk aan belangrijke monosacchariden: rhamnose (32%), glucose (20%), galactose (10%), de rest is mannose en xylose.
Ribose is, net als xylose een vijf-koolstof suikerring, aanwezig in alle levende cellen. Veel belangrijke lichaamsstoffen bevatten D-ribose, met inbegrip van ATP, co-enzymen en RNA (ribonucleïnezuur).
□ Acyl-muraminezuur is een vorm van suiker die chemisch gezien tussen melkzuur en glucosamine in staat, tal van biologische functies heeft en een component is van de typische bacteriële celwand.
□ Arabinose. De celwand van planten bevat naast cellulose ook hemicellulose dat is opgebouwd uit xylose, mannose rhamnose en arabinose. De afbraak vindt plaats door een honderdtal enzymfamilies waarbij suikers zoals arabinose vrijkomen.

Supplementen
Met gebruik van supplementen op basis van essentiële suikers moet voorzichtig worden omgegaan. Bij gebruik  moeten een aantal punten worden overwogen.

  1. Commerciële producten die rijk zijn aan gezonde suikers voldoen vaak niet aan kwaliteitseisen.
  2. Daarnaast kan gebruik een allergische reactie veroorzaken of kunnen producten stoffen bevatten die mogelijk nadelig zijn voor de gezondheid.
  3. Toediening van een paar honderd milligram mannose of fucose zal geen toegevoegde waarde hebben, daar het minimale hoeveelheden zijn; 100 gram shiitake paddenstoelen of 5 gram zeewier bevat vele malen meer essentiële suikers dan een capsule.
  4. Zeewier, shiitake en Aloë vera bevatten niet alleen essentiële suikers maar hebben zeer veel goede eigenschappen; gebruik van het hele product heeft een toegevoegde waarde. Gebruik van voeding is gunstiger dan een geïsoleerde suiker.
  5. Veel producten bevatten niet de enkelvoudige essentiële suikers maar ketens. Allerlei soorten gom vormen de basis van glyconutriënt supplementen, zij zijn rijk aan suikers, maar de biologische beschikbaarheid van deze suikers is niet altijd bekend.

Conclusie
Voedsel bevat mannose, glucosamine, fucose en suikers die voor het lichaam van belang zijn.

 

 

Pagina Top arrow