Maagreflux

De maag en de slokdarm.

Text Box:Tijdens het eten slikt men voedsel door en stroomt het via de slokdarm naar de maag. Op de hoogte van het middenrif gaat de slokdarm over in de maag, waar een klepje terugstromen van voeding voorkomt.
De maag heeft een volume van 0.9 liter en is
ongeveer 25 centimeter lang. Het is een rekbaar orgaan en heeft de vorm van een omgekeerde peer, van boven breed en van onder smal.

De ‘oer’ mens heeft veel bladgroen gegeten en in beperkte mate knollen en vruchten. Dit is relatief luchtig eten, van een lage dichtheid. Men at vaker op een dag en kleinere hoeveelheden.
De moderne mens eet voedsel dat zeer dicht is: pasta, kaas, vlees, vis, olie, etc. Bovendien eet men in een zitting zeer grote hoeveelheden. Het maagzuur moet inwerken op de voedselbrij. De maag kan grote hoeveelheden niet goed verwerken, waardoor  het voedsel lang in de maag aanwezig blijft. Hoe vetter de maaltijd, hoe langer het duurt voordat het voedsel klaar is om door te stromen naar de dunne darm.

Reflux
Een reflux betekent het terugstromen van voedsel vanuit de maag naar de slokdarm, oesofagus. Dit kan bij gezonde personen voorkomen. Wanneer dit vaak gebeurt, kunnen er klachten ontstaan doordat het slijmvlies van de slokdarm geïrriteerd raakt. De oorzaak ligt meestal in het feit dat de afsluiting aan de onderkant van de slokdarm net boven de maag niet goed werkt.
De bekendste verschijnselen zijn een brandend, schrijnend gevoel achter het borstbeen of slikproblemen. De pijn kan uitstralen naar de rug, tussen de schouderbladen of naar de hals.
Soms komt het maagzuur in de keel, waardoor het slijmvlies geïrriteerd raakt en er hoestklachten ontstaan.
Een chronische hoest kan een symptoom zijn van een reflux. Soms komt het maagzuur in de mond, dit wordt een oprisping genoemd. Sommige patiënten voelen een brok in hun keel, dit wordt het ‘globusgevoel’ genoemd.
In sommige gevallen ontstaan er ontstekingen, soms treedt bloedverlies op. Het bloed komt via de maag in de darmen en komt uiteindelijk in de ontlasting terecht. Soms zijn de bloedingen zo hevig, dat er vers bloed wordt opgebraakt. Een slokdarmontsteking kan leiden tot het vormen van littekens en vernauwing. Ook kunnen afwijkende cellen ontstaan, een metaplasie (Barnett). Deze cellen kunnen zich ontwikkelen tot kankercellen.
In het artikel Gastro-oesophageal reflux disease in Asia : birth of a 'new' disease, stellen de onderzoekers dat maagklachten samenhangen met de voeding. Doordat Aziaten traditionele voeding in grote maten inruilen voor een Westers voedingspatroon nemen  maag- en refluxklachten toe. In China komt bij een overbelasting van de maag pijn in de borstkast het meest voor, in Japan astma.

Meestal worden maagzuurremmers voorgeschreven, daar refluxklachten zeer veel voor komen, vormen maagzuurremmers een van de grootste kostenposten in Nederland.

Klachten van een reflux

  • erger na een vette of zware maaltijd
  • ’s nachts erger bij het plat liggen in bed
  • bij voorover bukken
  • bij verstopping
  • bij hard persen
  • tijdens de zwangerschap
  • bij overgewicht

Breuk middenrif.
Een breuk in het middenrif, een hernia diafragmatica, kan de oorzaak zijn van de reflux.
Dit treedt vaker op bij ouderen en mensen met overgewicht; ook heeft 52% van de mensen met een IQ beneden de 50 een hernia van het middenrif.

Stappen te ondernemen bij teveel maagzuur of refluxklachten
1. Onderzoek op Helicobacter pylori
2. Verander de voeding en leefgewoonten:

  • Noteer bij welk voedsel er meer klachten zijn
  • Eet meer soep en salades, kleinere hoeveelheden en vaker per dag
  • Vermijd grote, vette maaltijden
  • Eet langzaam
  • Ga na het eten of drinken niet meteen liggen; eet een paar uur voor het slapen gaan niet meer, zodat de maag bijna leeg is als je gaat slapen
  • Zet het uiteinde van het bed iets hoger dan het voeteneinde; daardoor stroomt het maagsap minder makkelijk de slokdarm in
  • Vermijd knellende kleding, dit kan de druk op de maag vergroten
  • Beweeg meer
  • Indien u te zwaar bent. Eet minder en bereik uw ideale lichaamsgewicht; overgewicht zorgt voor druk op de maag
  • Stop met roken; roken verslapt het sluitspiertje
  • Voorkom verstopping; constipatie verhoogt de druk op de maag
  • Gunstig blijken gespruitte broccolizaden4 en ongunstig tomaat 5.

Maagzuurremmers
Maagzuurremmers behoren wereldwijd tot de meest voorgeschreven geneesmiddelen.
De hoogste omzet in euro’s hebben de drie protonpomremmers: pantoprazol, omeprazol en esomeprazol.
H2-receptorantagonisten onderbreken de vorming van maagzuur. De bekendsten zijn cimetidine (Tagamet) en ranitidine (Zantac).
Deze middelen kennen veel bijwerkingen. De meest voorkomende zijn misselijkheid, braken en duizeligheid

Gebrek aan maagzuur
Sommige mensen hebben een gebrek aan maagzuur. Men is dan tijdens het eten snel vol.
Maagzuur zet de pancreas en gal aan spijsverteringsenzymen en gal te produceren. Bij een gebrek aan spijsverteringsenzymen wordt het voedsel niet goed verteerd en bevat de ontlasting onverteerde voedselresten.
Bij een gebrek aan maagzuurproductie of door gebruik van maagzuurremmers nemen de aantallen schadelijke bacteriën en Candida albicans in de darm toe in aantal. Dit gebeurt ook bij gezonde vrijwilligers.
Door een toename van bacteriën in de dunne darm worden galstoffen2 afgebroken waardoor vetten niet goed worden opgenomen.
Een verhoogde vetuitscheiding kan gepaard gaan met verlies van vet-oplosbare vitaminen (A,D,E,K). Ook kan een tekort aan vitamine B12 ontstaan. Dit kan leiden tot mentaal verval, vooral bij ouderen. Onderzoek toont aan dat een cognitieve achteruitgang geassocieerd is met continu gebruik van maagzuurremmers.
Ook allergenen3  uit de voeding worden slecht afgebroken bij gebrek aan maagzuur.
Geneesmiddelen die  maagzuur neutraliseren laten de voedselallergenen intact, waardoor men een toename van allergische reacties ziet.

1. K Shindo, M Machida, M Fukumura, K Koide, R Yamazaki Gut 1998; 42:266-271 doi: 10.1136/gut.42.2.266 Omeprazol induceert verandering galzuurstofwisseling

2 Brian S. Smith RPh1, 2, Maria A. Summa. Is Omeprazol Oorzaak vetmalabsorptie? PharmD1, 2 Artikel eerst gepubliceerd online: 4 januari 2002 DOI: 10.1046/j.1523-5408.1999.00091.
3. Pali-Scholl I, Jensen-Jarolim E. Anti-zuur-medicatie als een risicofactor voor voedselallergie. Allergie. 2010 Dec 1. doi: 10.1111/j.1398-9995.2010.02511.x.

4. Keenan JI, Salm N, Hampton MB, Wallace AJ. Individual and combined effects of foods on Helicobacter pylori growth. Phytother Res. 2010 Aug;24(8):1229-33.
5. Dibley LB, Norton C, Jones R.Don't eat tomatoes: patient's self-reported experiences of causes of symptoms in gastro-oesophageal reflux disease. Fam Pract. 2010 Aug;27(4):410-7. Epub 2010 Apr 20
6. Dibley LB, Norton C, Jones R.Non-pharmacological intervention for gastro-oesophageal reflux disease in primary care. Br J Gen Pract. 2010 Dec;60(581):e459-65.

Pagina Top arrow