Parasitaire Darminfecties

Parasitaire darminfecties.
Een parasiet is een organisme dat zich hecht aan een "gastheer" en daardoor schade aanricht. De parasiet gebruikt de gastheer als voeding waardoor deze verzwakt. Parasieten komen voor bij planten en dieren: luizen, vlooien of wormen bijvoorbeeld zijn parasieten.
Bij de mens dringt bijvoorbeeld de malariaparasiet de rode bloedcel binnen, terwijl andere parasieten zich aan de darmwand hechten. Malaria komt in Nederland zeer zeldzaam voor, ons grootse probleem is darmparasieten.
Darmparasieten kunnen worden ingedeeld in:
1 Eencellige organismen, protozoa:
2. Wormen.
Men kan een worminfectie oplopen en treft dan in de ontlasting wormen aan, bijvoorbeeld  lintwormen en aarsmaden. Het onderwerp wormen wordt niet besproken.

Er zijn 5 vormen eencellige darmparasieten:

  1. De amoebe die van vorm kan veranderen:       Entamoeba histolytica
  2. Een cel met trilhaartjes                                         Balantidium coli                 
  3. Een cel met zweepdraden, flagelaat.                 Giardia lamblia
  4. Gistachtige parasieten                                          Blastocystis hominis
  5. Sporenvormers die de cel binnendringen.       Cryptosporidium spp

IMAGE 3 artikel picture

gg
A. De parasieten die in de dunne darm voorkomen zijn
Giardia Lamblia
Isospora belli
Cryptosporidium spp.

B. Dikke darm parasieten zijn:
Entamoeba histolytica
Dientamoeba fragilis
Blastocystis hominis
Entamoeba hartmanii
Iodamoeba butschlii
Endolimax nana
Entamoeba col

Schadelijke eencellige darmparasieten zijn:
Giardia lamblia
Cryptosporidum ssp.
Dientamoeba fragilis
Entamoeba histolytica (deze komt zelden voor). Er is onschadelijke dipar vorm.
Blastocytis hominis, enkele subtypen.

Giardia lamblia.
5% van de kinderen in Nederland dragen deze parasiet bij zich. Bij volwassenen komen ze minder vaak voor. In Amerika komt deze parasiet vaker voor.
Giardia parasieten dringen zich niet naar binnen, maar beschadigen de dunne darm door zich met een zuignap aan de microvilli (vlokjes) te hechten. De dunne darm neemt ons voedsel op, door beschadiging komt er minder voeding naar binnen, ook gaan er mineralen verloren. Hierdoor treedt vermagering en ijzergebrek met bloedarmoede op. Door beschadiging van de dunne darm kan er glutenintolerantie optreden. Kinderen blijven vaak in groei achter. Zij kunnen diarree hebben of een vettige, stopverfachtige ontlasting.
Wanneer een kindje niet goed groeit, is het van belang naar 2 mogelijke oorzaken te zoeken: glutenintolerantie en Giardia lamblia besmetting. Ook een kindje met bloedarmoede moet onderzocht worden op Giardia lamblia (en glutenintolerantie).

Cryptosporidium spp.
Cryptosporidia vormen een groep parasieten die zich aan de borstelzone van de darmcellen hecht. C. parvum komt vaak voor. In Nederland is deze parasiet verantwoordelijk voor 2 tot 3% van acute diarree. De aandoening komt vooral voor onder jongeren: 80% van de infecties komt voor bij kinderen die jonger zijn van 7 jaar. Ook mensen met een zwakt immuunsysteem vooral AIDS patiënten kunnen ernstige diarree krijgen door besmetting.
Er is geen verschil tussen Cryptosporidiën van mens en dier. Ongeveer 4% van het vee1 heeft C. parvum in de darm, vooral jonge slachtdieren zijn vaak geïnfecteerd. Bij jonge klaveren2 werd in Nederland bij 39% C. parvum aangetroffen. Ook komen de parasieten voor bij varkens en kippen. Mest kan besmet zijn met Cryptosporidiën. De parasiet kan voorkomen in sloot- en plaswater. In zwembaden kan men Cryptosporidium spp. aantreffen die ongevoelig zijn voor chloor. Wanneer er na het zwemmen diarree optreedt, kan men onderzoek naar Giardia lamblia en Cryptosporidium spp. in gang zetten.

Dientamoeba fragilis.
De parasiet die het meeste voorkomt is Dientamoeba fragilis, 17-33% van de mensen met darmklachten blijken deze parasiet te bij zich te dragen. Darmklachten staan vaak niet voorop; wel moeheid, haaruitval en soms ook huid- of gewrichtsklachten. Men kan in de medische praktijk grote successen boeken door een Dientamoeba fragilis besmetting op te sporen, want veel patiënten zijn al jaren lang vermoeid zonder dat er ooit een oorzaak is gevonden. Nadat de parasiet weg is, keert de energie weer terug. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat alle vermoeidheid door deze parasiet wordt veroorzaakt. Het komt ook voor dat nadat de parasieten weg zijn de vermoeidheid nog steeds bestaat en deze een andere oorzaak had.

Een aantal zaken rond Dientamoeba fragilis zijn ongewoon of verwarrend.
1. De parasiet heet amoebe, maar is een cel met trilhaar (een flagelaat).
2. Dientamoeba fragilis heeft een grote van 7-12 μm en maakt geen cysten en zal buiten het lichaam snel afsterven. Toch komt hij in Nederland van alle parasieten het met meeste voor. Het is niet duidelijk hoe de besmetting verloopt. In sommige gevallen zijn de aarsmaden (kleine witte wormpjes die men in de ontlasting kan aantreffen) besmet met parasieten.
3. Parasieten sterven af zodra zij het lichaam verlaten. Om buiten het lichaam te overleven en een andere gastheer te vinden, kapselen bijna alle eencellige parasieten zich. Zij vormen op deze wijze harde balletjes, cystes, die langdurig buiten het lichaam kunnen blijven bestaan.
Er zijn 2 methoden om de levende vorm van D.fragilis aan te tonen.
a. DNA analyse: qPCR, gentechniek.
b. Fixatie van de ontlasting en microscopisch onderzoek, (TFT,  triple feces test). Deze test bestaat uit drie buisjes, waarvan twee een vloeistof bevatten.
Blastocystis hominis
Blastocystis hominis wordt als onschadelijk beschouwd.
Er blijken echter verschillen varianten te zijn waarvan enkele klachten veroorzaken. De parasiet komt voor in de dikke darm. Meer dan 30% van de bevolking draagt deze parasiet bij zich en kan worden aangetoond met de TFT, ook is er een PCR test ontwikkeld.
'Niet schadelijke' niet-pathogene parasieten:
Vaak worden er bij een TFT 'niet-pathogene' parasieten gevonden. Er worden verschillende soorten aangetroffen: Entamoeba coli, Entamoeba hartmanni, Iodamoeba butschlii en Endolimax nana. Toch kunnen deze parasieten klachten veroorzaken. Er is geen PCR test voor deze parasieten ontwikkeld.
Ontlastingsonderzoek. Nauwkeurige afname
Om het resultaat bij parasitair onderzoek te vergroten, kan men de patiënt nauwkeurig instrueren over de afname van het monster. Veel mensen hebben een grote afkeer van het bestuderen van hun eigen ontlasting. Zij zijn vaak zo gegeneerd dat zij niet de moeite nemen om een nauwkeurig monster af te nemen. Het is van belang om de tijd te nemen daar de resultaten afhangen van een nauwkeurige uitvoering van de opdracht.

Entamoeba histolytica
De meest schadelijke darmparasiet is Entamoeba histolytica, de veroorzaker van echte amoebendysenterie. Besmetting is gevaarlijk omdat de parasiet zich in de lever kan nestelen. Vroeger konden de levercysten niet behandeld worden, maar nu gelukkig wel. Dysenterie gaat gepaard met volumineuze, plakkerige, stinkende ontlasting. De stank is niet te missen. Deze parasiet komen wij in de praktijk in Nederland niet vaak tegen. Er is ook een onschadelijke dispar vorm. Dit is vorm van amoebe dysenterie die zich tot de darm beperkt en minder klachten geeft.

Test
De kans op een positieve vondst neemt toe, wanneer men het monster neemt op een dag van klachten. Protozoa scheiden om de zoveel dagen cysten uit. Hierdoor ontstaat een brijachtige ontlasting, zie instructies voor het opvangen van ontlasting.

(1) Triple faeces test: an effective tool for detection of intestinal parasites in routine clinical practice. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2003 May;22(5):284-90 Van Gool T, Weijts R, Lommerse E, Mank TG.

Pagina Top arrow